اداره مبارزه با بیماریهای طیور و زنبورعسل ، آبزیان ، کرم ابریشم
1 – بازدید از مزارع مرغ مادر، این بازدیدها به فاصله هر 45 روز یکبار جهت بررسی عوامل بیماریهای SP - MG - MS و هر سه ماه یکبار جهت بررسی میزان تیتر آنفوانزا و نیوکاسل بازدید به عمل می آید بدیهی است که این موارد بر اساس دستور العمل های سازمان دامپزشکی انجام می شود .
2 – بازدید از کارخانجات جوجه کشی که بصورت هر 45 روز یکبار جهت انجام نمونه گیری باکتری و قارچی صورت می گیرد .
3 – بررسی بیماریهای طیور ( مـرغ مـادر ، مـرغ تخمگذار تجارتی ، نیمچه گوشتی ) ، بر حسب اعلام شبکه های دامپزشکی شهرستانها و درمـانگاههای بخش خصوصی انـجام می گیرد .
4 – اخذ گزارشات و اطلاعات لازم از شبکه های شهرستانها و دسته بندی و تنظیم براساس کانـون بیماری ، تـعـداد جوجه ریزی ماهانه و واحدهای فـعال جهت ارسال به سازمان دامپزشکی کشور .
5 – هماهنگی و اجرای دستورات ستاد در خصوص ستاد ساماندهی عرضه مرغ بهداشتی .
6 – هماهنگی با شهرستانها در خصوص اجرای طرح ساماندهی عرضه مرغ بهداشتی .
خدمات قابل ارائه به مرغدار :
1 – بررسی بیماریهای طیور ( مزارع مرع تخمگذار تجارتی - مرغ مادر - نیمچه های گوشتی ) .
2 – نامه های اداری شبکه های دامپزشکی به منظور بررسی بیماری .
3 – تحویل برنامه واکسیناسیون نیمچه های گوشتی تدوین شده توسط سازمان دامپزشکی کشور ( پیوست ) .
4 – ارائه اطلاعات و راهنمائیهای لازم جهت پرورش دهندگان .
دستو العمل شماره 102 – 1/50 – 82/50 – 40/1
دستوالعمل آزمایشگاهی جهت ردیابی و تشخیص MG / MS در فارمهای اجداد ، مادر گوشتی و مادر تخمگذار ، جوجه گوشتی و نیمچه تخمگذار با استفاده از روش آگلوتیناسیون سریع سرمی ( RSA ) :
1 – نمونه گیری :
در فارمهای زیر بیست هزار قطعه از هر فارم به میزان 75 نمونه خون ( حداقل 60 نمونه سرمی ) تهیه گردد . ( حداقل 15 نمونه خون از هر سالن )
1 – 1 در فارمهای با جمعیت بین بیست هزار تا شصت هزار از هر فارم به میزان 120 نمونه خون ( 90 نمونه سرم ) تهیه گردد . ( حداقل 15 نمونه خون از هر سالن )
2 – 1 در فارمهای با جمعیت بالای شصت هزار قطعه نمونه گیری به میزان 160 نمونه خون ( حداقل 15 نمونه خون از هر سالن ) تهیه گردد .
تذکر : نمونه گیری از تمامی سالنها و بصورت تصادفی از طیور موجود در سالن ( بشکل ضربدری و از طیور موجود در سالن ) صورت گیرد . محل خونگیری از ورید بالی بوده و سرمها بایستی شفاف و بدون همولیز باشند .
· در فارمهای اجداد با احتساب جمعیت 30 الی 45 هزار قطعه ، حداقل 300 نمونه ( 10 در هزار ) سرم تهیه گردد . ( حداقل 30 نمونه از هر سالن )
2 - سن نمونه گیری :
2 – 1 اولین نمونه گیری یک هفته قبل از تزریق واکسن روغنی ( 15 – 20 هفته ) و نمونه گیری بعدی شش تا هشت هفته بعد از تزریق آخرین واکسن روغنی و به دنبال آن هر 45 روز یکبار انجام می گیرد .
2 – 2 قراردادن سرنگ یا لوله محتوی خون برای مدت 2 تا 3 ساعت در شرایط 22 تا 38 درجه سانتی گراد ( به روش دور از تابش مستقیم نور خورشید ) و با زاویه 30 درجه نسبت به افق و ایجاد فضای خالی در داخل سرنگ می تواند در بهتر جدا شدن سرم موثر باشد .
* نمونه گیریهای لازم جهت تعیین وضعیت از زمان جوجه ریزی تا سن 18 – 20 هفته توسط پرورش دهندگان ، خارج از برنامه مراقبت سازمان ، بایستی صورت گیرد .
** در مورد فارمهای اجداد فواصل زمانی بین نمونه برداریها 30 روز یکبار است .
3 – نحوه ارسال نمونه به آزمایشگاه :
تمامی نمونه های تهیه شده بایستی به تفکیک شماره فرم و شماره سالن و در داخل کیسه های پلاستیکی و در کنار یخ بلافاصله به آزمایشگاه ارسال شوند .
4 – روش آماده سازی نمونه جهت آزمایش RSA :
4 – 1 در صورت امکان بعد از رسیدن نمونه خون به آزمایشگاه ، سرم سریعاً توسط سانتریفوژ از نمونه های خون جدا شود .
4 – 2 در صورتیکه امکان انجام آزمایش RSA بلافاصله بعد از جداسازی سرم فراهم نباشد ، نمونه های سرمی می تواند حداکثر تا 48 ساعت در دمای 8 – 2 درجه سانتی گراد
نگهداری شود .
4 – 3 از سرم های منجمد شده نباید جهت انجام آزمایش RSA استفاده شود .
4 – 4 درجه حرارت سرم در زمان آزمایش باید به درجه حرارت اتاق آزمایشگاه ( 22 – 28 درجه ) رسیده باشد .
4 – 5 تمامی نمونه های سرمی قبل از آزمایش به مدت 30 دقیقه و در بن ماری 56 درجه قرار داده شوند .
5 – روش نگهداری و آماده سازی آنتی ژن MG/ MS :
5 – 1فلاکن آنتی ژن باید در 8 – 2 درجه سانتی گراد (یخچال ) نگهداری شوند . لازم است قبل از انجام آزمایش فلاکن را از یخچال خارج نموده بطوریکه هنگام آزمایش آن به دمای اتاق آزمایشگاه رسیده باشد . آنتی ژن باید قبل از استفاده کاملاً مخلوط شود .
5 – 2 در انجام آزمایش ، سرمهای کنترل مثبت و کنترل منفی منظور گردد .
6 – روش آزمایش :
6 – 1 روش اول : یک حجم از سرم ( 5 – 20 میکرولیتر ) و یک حجم معادل از آنتی ژن را بر روی پلیت ( صفحه شیشه ای یا کاشی سفید ) ریخته و به مدت 5 ثانیه توسط میله شیشه ای ، سرم و آنتی ژن کاملاً با هم مخلوط شوند . سپس به مدت دو دقیقه پلیت را بر روی تاتور قرار داده و در انتها 2 دقیقه ( از شروع مخلوط کردن ) نتیجه قرائت گردد .
6 – 2 روش دوم : یک حجم از سرم ( 50 – 20 میکرولیتر ) و یک حجم معادل از آنتی ژن را بر روی پلیت ( صفحه شیشه ای یا کاشی سفید ) ریخته و پلیت را به مدت 5 ثانیه به آرامی حرکت دهید تا سرم و آنتی ژن کاملاً با هم مخلوط شوند . سپس به مدت یک دقیقه پلیت را ثابت نگهداشته و مجدداً به مدت 5 دقیقه پلیت را حرکت داده و در انتها 2 دقیقه ( از شروع مخلوط کردن ) نتیجه قرائت گردد .
6 – 3 ممکن است آگلوتیناسیون مشاهده شده در آزمایش RSA ناشی از تجمع خودبخودی ذرات آنتی ژن باشد لذا استفاده از کنترل بدون سرم جهت ارزیابی واکنشهای مثبت کاذب الزامی است به عبارت دیگر در یک گوده از صفحه پلیت بجای سرم ، می توان از PBS و یا نرمال سالین استفاده و نتیجه آزمایش را مشاهده کرد . قرائت نتیجه باید بعد از اتمام دو دقیقه صورت گیرد . آگلوتیناسیون بایستی بطور کامل انجام گرفته باشد . ( جهت ارزیابی نتایج به اطلس پیوست مراجع شود . توضح اینکه شدت واکنش +2و به بالا مثبت تلقی می گردد ) .در صورتیکهنمونه هایسرمی رقیق نشده آزمایش مجدد RSA ، مثبت تشخیص داده شوند ، بلافاصله از سرمهای مذکور رقت تهیه و انجام آزمایش مجدد RSA برای اطمینان از نتیجه آزمایش الزامی است . رقت سرم برای گله های مادر گوشتی و مادر تخمگذار 8/1 اعلام می گردد .
6 – 4 آزمایشگاه اداره کل موظف به انجام آزمایشات لازم بر روی نمونه های دریافتی و ارائه پاسخ آزمایش حداکثر چهار روز بعد از نمونه برداری است .
* جهت هماهنگی و یکنواختی روش آزمایش در سطح کشور رقت های اعلام شده فوق از تاریخ ابلاغ مبنای دستور العمل قرار می گیرد .
7 – آزمایشات تکمیلی :
انجام آزمایش RSA برای اثبات مثبت و منفی بودن فارم کافی است . ولی با توجه به دسترسی به امکانات و با هماهنگی دفتر مبارزه با بیماریهای طیور و یا اداره طیور استان و در صورت نیاز استفاده از آزمایشات تکمیلی مانند آزمایش HI ، الیزا ، کشت و جداسازی مایکوپلاسما و آزمایش PCR توصیه می شود .
8 – بررسی آلودگی مایکوپلاسما در جوجه های گوشتی و نیمچه های تخمگذار :
8 – 1 در مورد جوجه های گوشتی نمونه برداری به میزان یک در هزار ( حداقل 20 نمونه خونی از هر سالن ) تهیه گردد نمونه برداری ترجیحاً توسط کارشناس بخش دولتی دامپزشکی و در 3 روز اول بعد از هچ ( و حداکثر 6 روز بعد از هچ ) انجام گردد .
8 – 2 در مورد جوجه های گوشتی آزمایش راپید بااستفاده از سرم رقیق نشده ( بدون رقت ) انجام گردد .
8 – 3 در صورت مغایرت نتیجه مربوط به MG و یا MS جوجه با نتیجه مندرج در گواهی بهداشتی جوجه یکروزه موضوع قابل بررسی خواهد بود .
تبصره : در صدور گواهی بهداشتی نتایج آزمایشگاهی ادارات کل دامپزشکی و دانشکده های دامپزشکی و موسسه رازی و آزمایشگاههای خصوصی معتبر می باشد . نوع آزمایشات شامل RSA و الیزا و بر اساس آخرین دستورالعمل صادره از سوی سازمان دامپزشکی می باشد .
در مورد رسیدگی به اختلاف نتایج آزمایشگاهی مرجع معتبر ، آزمایشگاه رفرانس مرکز تشخیص سازمان دامپزشکی می باشد .
شرح وظایف واحد زنبور عسل :
1 – بررسی و تشخیص و درمان بیماریهای انگلی ، میکروبی و قارچی زنبور عسل در سطح زنبورستانهای استان کرمانشاه
2 – بازدید و بررسی زنبورستانهای استان کرمانشاه
3 – نمونه برداری از زنبورستانهای استان کرمانشاه بر اساس برنامهء تدوینی سازمان دامپزشکی
4 – تهیه و تنظیم گزارشات ماهیانه
5 – همکاری با صندوق بیمه محصولات دامی بانک کشاورزی
بخشنامه ها و ضوابط :
بر اساس بخشنامه های ارسال از سازمان دامپزشکی کشور انجام می گیرد .
خدمات قابل ارائه به ارباب رجوع :
1 – تشخیص و درمان بیماریهای انگلی و میکروبی و قارچی زنبور عسل
2 – تأمین داروهای ضروری پیشگیری کننده و درمان کننده بیماریهای مهم زنبور عسل در سطح استان کرمانشاه
3 – ارائه گواهی بهداشتی جهت استفاده از تسهیلات بیمه محصولات دامی بانک کشاورزی
4 – کشت میکروبی عسل
5 – بازدید از زنبور ستانها و نمونه برداری جهت انجام آزمایشات مختلف
مدارک و مستندات لازم :
1 – بر اساس دفترچه زنبور داری
2 – معرفی نامه از ادارات مربوطه ( واحد امور دام سازمان جهاد کشاورزی ) و شبکه های دامپزشکی شهرستانهای تابعه
3 – معرفی نامه از کلنیک های دامپزشکی در سطح استان کرمانشاه
4 – تقاضای زنبوردار یا گزارش دامپزشک بخش دولتی یا خصوصی
با توجه به آمار و ارقام تصویب شده توسط استاندارد جهانی میتوان عسل استاندارد را منوط به چند شرط دانست .
1 – آلوده نکردن عسل به سموم و داورها
2 – مخلوط نکردن عسل با شربت حاصله از تغذیه دستی
3 – حفظ عناصر مفید و آنزیم های عسل
نکات بهداشتی : ( در تولید ، فرآوری و عرضه عسل )
تولید و جمع آوری عسل :
از شانهای اکستراکتور شده و قدیمی سال قبل جهت ذخیره سازی عسل حتی المقدور استفاده نکنید .
در دوره جریان شهد و تولید عسل از تغذیه زنبوران با هر گونه ماده شیرین و قند های مصنوعی پرهیز نمائید .
در کندوهائی که بمنظور تهیه عسل و سایر فرآورده های غذائی زنبور عسل نگهداری می شوند در زمان جریان عسل و از دو ماه قبل از برداشت محصول استفاده از هر گونه دارو و نیز مواد شیمیائی ممنوع است .
پوشاندن شانهای عسل و جلوگیری از تغذیه مناسب ، رطوبت عسل را افزایش و کیفیت آنرا کاهش خواهد داد .
